De plichtenleer van de economische beroepsbeoefenaars (IAB, IBR en BIBF) laat in principe het verspreiden van objectieve informatie toe. Dat betekent echter niet dat alle vormen van publiciteit toegelaten zijn. Om de concrete toepassing van de regels te vergemakkelijken, hebben de beroepsbeoefenaars zelf gemeenschappelijke gedragsregels opgesteld.
Principe
De beroepsbeoefenaar mag op publieke wijze objectieve informatie over zijn diensten verspreiden. Dit ongeacht de gebruikte media, op voorwaarde dat:
de discretie van het economische beroep niet in het gedrang komt;
deze informatieverspreiding niet in strijd is met onderhavige gedragsregels, noch met enige andere rechtsregel.
Misleidende reclame is niet toegelaten. Vergelijkende reclame is onderworpen aan bindende wettelijke voorwaarden 3.
Wat is reclame?
Reclame is elke vorm van mededeling die rechtstreeks of onrechtstreeks tot doel heeft de afzet van goederen of diensten te bevorderen, met uitsluiting van de door de wet voorgeschreven mededelingen.
Objectieve informatie
Objectieve informatie is informatie die controleerbaar is, of die op basis van door de beroepsbeoefenaar voorgelegde bewijzen door de tuchtinstanties kan worden gecontroleerd.
Als objectieve informatie zijn onder meer volgende vermeldingen aan te merken (niet-exhaustieve lijst):
- identiteit beroepsbeoefenaar of rechtspersoonlijkheid.
- lidnummer van de beroepsbeoefenaar bij het Instituut waarvan hij lid is.
- vermelding van de beschermde titels, eventueel gevolgd door de erkende diploma's en andere officiële titels.
- voorkeurmateries.
- het logo van de beroepsbeoefenaar of van de professionele vennootschap.
- openingsuren van het kantoor en kantooradres.
- de professionele domeinen waarin de beroepsbeoefenaar actief is.
- telefoonnummer(s), faxnummer(s), eventueel e-mailadres en internetadres.
- foto's van de vennoten, de medewerkers en de kantoren.
Discretie
De informatie moet op gepaste, delicate en eerlijke wijze worden verspreid, van goede smaak getuigen en rekening houden met de waardigheid van het beroep.
Misleidende reclame
Dit is elke vorm van reclame die op om het even welke reden de doelgroep misleidt en daardoor het economisch gedrag kan beïnvloeden of een concurrent schade kan toebrengen.
Bijvoorbeeld (niet-exhaustieve lijst):
- het verspreiden van informatie die valse, bedrieglijke of onrechtvaardige verwachtingen creëert over gunstige resultaten.
- zich ten onrechte de hoedanigheid van deskundige of specialist in een welbepaald domein toemeten.
Vergelijkende reclame.
Vergelijkende reclame is elke vorm van reclame waarbij het product of de dienst van de reclamemaker wordt vergeleken met een product of dienst van een concurrent. De wet onderwerpt deze vorm van reclame aan bindende voorwaarden.
Vergelijkende reclame6 moet (o.a.) aan deze voorwaarden voldoen (niet altijd relevant voor economische beroepen):
- mag niet misleidend zijn7;
- moet betrekking hebben op goederen of diensten die in dezelfde behoeften voorzien;
- de vergelijking moet gaan over objectieve en meetbare feiten;
- mag geen verwarring scheppen met een concurrerend merk;
- mag de goede naam niet schaden.
Het Instituut gelooft dat de geleverde diensten, nauw verbonden met de dienstverlenende persoon, nauwelijks te vergelijken zijn.
Niet geoorloofde publicitaire informatieverspreiding
De volgende publicitaire informatie is verboden (niet-exhaustieve lijst):
- Op publieke wijze melding maken van de naam van cliënten, behalve in de gevallen waarin dit wordt toegestaan 8.
- Beweren invloed te kunnen uitoefenen op rechtbanken, bestuursrechtelijke organismen of officiële voogdij-instanties.
- Bekwaamheden voorwenden niet gebaseerd op controleerbare feiten.
- Het logo gebruiken van het Instituut waartoe de beroepsbeoefenaar behoort indien dit gebruik verwarring kan creëren tussen de beroepsbeoefenaar en het Instituut.
Erelonen
De publieke mededeling van erelonen is in principe niet verboden. Een beroepsbeoefenaar die zijn erelonen op publieke wijze wil meedelen dient evenwel rekening te houden met volgende punten:
- De reclame over erelonen en voorwaarden moet ondubbelzinnig en duidelijk zijn.
- De diensten moeten duidelijk vermelden waarop deze erelonen betrekking hebben.
- Het is niet toegelaten om louter te verwijzen naar basis- of minimumprijzen.
- De beroepsbeoefenaar is gebonden door de erelonen en de voorwaarden die hij bekendmaakt.
Met betrekking tot de vergelijking van erelonen wordt verwezen naar punt III van onderhavige nota.
Bijhorende artikelen bij deze gemeenschappelijke richtlijnen, goedgekeurd op 3 februari 2003 door de Raad van het IAB en op 28 februari 2003 door de respectievelijke Raden van IBR en het BIBF.
1. B.S., 20 november 2002
2. Advies van de Hoge Raad voor de Economische Beroepen van 13 juni 2002 omtrent de "gedragsregels inzake verspreiding van publicitaire informatie door de economische beroepsbeoefenaars" in het licht van de nakende nieuwe Belgische wetgeving.
3. Zie punt III. 5.
4. Art. 4, 2e lid van de Wet van 2 augustus 2002 betreffende de misleidende en vergelijkende reclame, de onrechtmatige bedingen en de op afstand gesloten overeenkomsten inzake de vrije beroepen, B.S., 20 november 2002.
5. Met dien verstande dat het begrip " concurrent " het begrip confrater omvat, maar hiertoe niet beperkt is.
6. Art. 6, § 2 van de Wet van 2 augustus 2002 betreffende de misleidende en vergelijkende reclame, de onrechtmatige bedingen en de op afstand gesloten overeenkomsten inzake de vrije beroepen, B.S., 20 november 2002.
7. Zie punt III. 4.
8. Art. 31 van het KB van 1 maart 1998 tot vaststelling van het reglement van plichtenleer der accountants, B.S., 31 maart 1998 (IAB); art. 27 van het KB van 10 januari 1994 betreffende de plichten van de bedrijfsrevisoren, B.S., 18 januari 1994, err., B.S. 22 april 1994 (IBR).
(IBR: art. 27 KB van 10 januari 1994 betreffende de plichten van de bedrijfsrevisoren; IAB: art 31 KB van 1 maart 1998 tot vaststelling van het reglement van plichtenleer der accountants; BIBF: art. 23 KB van 23 december 1997 tot goedkeuring van het reglement van plichtenleer van het Beroepsinstituut van Boekhouders.