Grotere verantwoordelijkheid van de accountant en belastingconsulent: eenieder wordt geacht de wet te kennen, in het bijzonder de accountant!

10/12/2012 - IAB

We vestigen uw aandacht op twee rechterlijke beslissingen waarin de rechter oordeelde dat de accountant wegens tekortkomingen op fiscaal vlak een beroepsfout had begaan.

In de eerste zaak (Rb. Brussel, 2 maart 2012) ging het om een vergissing die een accountant had begaan bij de toepassing van de regels die de plaats van de dienst bepalen op het stuk van de btw. De cliënt van deze accountant, een in België gevestigde belastingplichtige, had diensten van intellectuele aard gevraagd van een andere belastingplichtige die in een andere lidstaat was gevestigd. In afwijking op de algemene regel van bepaling van de plaats van de dienst die luidt dat de plaats van de dienst in principe de lidstaat van de dienstverrichter is, worden diensten van intellectuele aard, op grond van artikel  21, § 3, 7° van het W.Btw, geacht plaats te vinden in de lidstaat van de afnemer van de dienst. In casu had de afnemer van de dienst de Belgische btw moeten aangeven en betalen en de Administratie legde hem een boete op. De accountant die instond voor het opstellen van de btw-aangiften van zijn cliënt had geen rekening gehouden met deze afwijkende regel en werd door zijn cliënt gedagvaard in tussenkomst en vrijwaring. De rechtbank veroordeelde de accountant tot het betalen van de boete. De rechter oordeelde dat een beroepsbeoefenaar inzake fiscaliteit (zijn maatschappelijke benaming verwees duidelijk naar fiscale aangelegenheden) een beroepsfout had begaan door de regel van bepaling van de plaats van de dienst te negeren.

Ook in de tweede zaak (Hof van Beroep van Brussel,  12 mei 2011) werd een accountant veroordeeld tot het betalen van een boete. De accountant had de vrijstellingsvoorwaarden van artikel 11 van het W.Btw niet toegepast. Volgens deze bepaling geeft een overdracht of een inbreng van een bedrijfsafdeling of van een algemeenheid van goederen (d.i. een exploitatie-eenheid die autonoom functioneert) geen aanleiding tot de inning van btw. In casu had de cedent een aanzienlijk deel van zijn organisatie (bedrijfsruimten, informatica, personeel) behouden voor zijn onderneming en had het louter voor gebruik overgedragen aan een bvba. De voorwaarden van artikel 11 van het W.Btw waren dus niet vervuld. Het Hof van Beroep van Brussel veroordeelde de cedent, die accountant was, tot een boete die overeenstemde met 10 % van de verschuldigde btw. Het Hof was van mening dat de accountant de reglementering diende te kennen. Voor iemand die zich deskundige in fiscale aangelegenheden noemt, zoals de accountant deed, is een dergelijke vermeerdering volkomen gerechtvaardigd, aldus het Hof.  

Uit deze rechtspraak blijkt dat onze hoven en rechtbanken zich vandaag minder welwillend tonen ten aanzien van leden van het IAB dan ten aanzien van ‘gewone’ belastingplichtigen. Zich voorstellen als een deskundige in fiscaliteit rechtvaardigt een grotere verantwoordelijkheid voor een accountant of belastingconsulent en de toepassing van belastingvermeerderingen.

De vraag rijst uiteraard waar de grens ligt tussen een vergissing in de beoordeling of de toepassing van een fiscale bepaling en een grove fout. Die grens is niet altijd goed afgebakend. Het IAB volgt deze problematiek en hoopt dat een dergelijke rechtspraak de verantwoordelijkheid van de beoefenaars van cijferberoepen niet zal verzwaren. Door accountants of belastingconsulenten zwaarder te straffen dan andere belastingplichtigen bestaat bovendien een risico op schending van het beginsel van gelijkheid voor de belastingen van artikel 172 van de Grondwet dat een willekeurig onderscheid tussen burgers ten opzichte van de belasting verbiedt. Het Hof van Beroep van Gent had overigens geoordeeld dat het algemeen standpunt van de fiscus dat een accountant of belastingconsulent alleen opzettelijk fouten kan maken in zijn aangifte, dus met de bedoeling belasting te ontwijken, in strijd is met het gelijkheidsbeginsel (Gent, 9 juni 1998).

Tot besluit raden we de accountants en belastingconsulenten van ons Instituut ten zeerste aan om meer dan ooit waakzaam te zijn in hun opdrachten van fiscale bijstand van hun cliënten.  

Thema's: Fiscaliteit > Belasting toegevoegde waarde (Btw)
Kernwoord(en):