IAB in de pers: stevige stijging aantal vereffeningen!

19/08/2014 - Daniël Maes, accountant–belastingconsulent - adviseur studiedienst IAB

Het kon al worden afgeleid uit de resultaten van de enquête onder de IAB-leden (1): 2014 zou het jaar van de vereffeningen worden, als gevolg van de verhoging van de roerende voorheffing (RV) op de liquidatieboni van 10 % naar 25 % vanaf 1 oktober 2014. Dit wordt nu ook bevestigd door de pers: De Tijd en De Morgen wijzen met de vinger naar deze maatregel om de stijging van het aantal vereffeningen te verklaren. Ze verwijzen hiervoor naar de beslissing tot ontbinding van de bvba Herman Schueremans, die in het Belgisch Staatsblad verscheen.

Ook het Instituut merkt een zeer sterke stijging op van het aantal controleverslagen, opgesteld door externe accountants naar aanleiding van de ontbinding van vennootschappen. De Morgen citeert:

Het Instituut van de Accountants en de Belastingconsulenten (IAB) heeft zelfs nog straffere cijfers. In de eerste helft van dit jaar steeg het aantal vennootschappen dat een voorstel tot ontbinding indiende met meer dan 96 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar, meldt Daniël Maes van de studiedienst van IAB. Belangrijk: het IAB heeft geen volledig overzicht over het totale aantal vennootschappen dat in vereffening gaat, waardoor de cijfers relatief zijn. “De reden waarom de vennootschappen in vereffening gaan, kennen we natuurlijk niet, maar het is duidelijk dat zo'n forse toename alleen maar kan te maken hebben met de liquidatiebonus”, zegt Daniël Maes. “De stevige stijging verbaast me niet. Ik krijg bijna dagelijks één of meer telefoons van accountants met vragen over een vereffening en/of de liquidatiebonus. Sinds kort is dat zelfs nog toegenomen.” Belastingconsulent [lid van het IAB] Peter Verbanck bevestigt: “Er is een duidelijke verhoging van het aantal vereffeningen door de liquidatiebonus. Mensen die 55 jaar oud zijn en zeggen dat het goed geweest is voor hen, dat zie je wel meer. Het is moeilijk om er precieze cijfers op te plakken, maar ongeveer één derde gaat verder als zelfstandige, één derde richt een nieuwe vennootschap op met anderen, met een beperkt kapitaal, en één derde beslist ten slotte om te stoppen.”

De stijging van het aantal controleverslagen bij het IAB heeft enkel betrekking op de verslagen die door externe accountants moeten worden ingediend bij de Commissie voor begeleiding en toezicht van het IAB. Enerzijds dienen enkel controleverslagen te worden opgesteld voor voorgestelde ontbindingen van vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid (NV, BVBA, CVBA enz.) en dus niet voor vennootschappen met een onbeperkte aansprakelijkheid (VOF, Comm.V enz.). Anderzijds kunnen de controleverslagen eveneens worden opgesteld door bedrijfsrevisoren, die niet onderworpen zijn aan de systematische indiening van hun verslagen. Indien de stijging van het aantal controleverslagen opgesteld door externe accountants niet zou kunnen worden teruggevonden in de stijging van het totaal aantal vereffeningen, zou dit betekenen dat er verhoudingsgewijs in 2014 meer verslagen door externe accountants worden opgesteld dan dat dit in het verleden het geval was.

In de Commissie voor begeleiding en toezicht wordt vastgesteld dat de kwaliteit van de ingediende controleverslagen door externe accountants in het algemeen van een zeer hoog niveau is en verder positief evolueert. Het Instituut gaat er dan ook van uit dat deze aanpak van begeleiding de enige juiste is met het oog op onze kwaliteitsaanpak ‘Be Excellent’. Deze kwaliteitsaanpak heeft bijgevolg ongetwijfeld zijn weerslag op het toenemend vertrouwen dat de cliënten geven aan de externe accountants voor deze controleopdrachten.

Verder is het opmerkelijk dat de beslissing tot ontbinding van de bvba Herman Schueremans pas meer dan drie maanden na de datum van het verlijden van de akte werd gepubliceerd in de bijlagen bij het Belgisch Staatsblad (2). Wellicht heeft deze termijn te maken met de behandelingstermijn bij de rechtbank van koophandel voor de bevestiging van de vereffenaar.

Bovendien komen er signalen binnen dat de rechtbanken van koophandel de toevloed aan verzoekschriften tot bevestiging of homologatie van de vereffenaar niet tijdig zullen kunnen afhandelen. Deze toevloed van verzoekschriften gaat immers gepaard met de reorganisatie van deze rechtbanken. Vennootschappen die nog niet in vereffening werden gesteld en die nog voor 1 oktober 2014 wensen over te gaan tot uitkering van voorschotten op de vereffening aan 10 % RV – en niet in aanmerking komen voor de ontbinding en vereffening in één akte – dreigen door die situatie in moeilijkheden te komen. Pas na de bevestiging van de benoeming van de vereffenaar door de rechtbank van koophandel zal deze immers over de volle bevoegdheid beschikken om over te gaan tot uitkering van voorschotten.
De vennootschappen die beslissen over te gaan tot ontbinding en vereffening in één akte vallen daarentegen wel nog onder de toepassing van de RV aan 10 % op de liquidatieboni, voor zover zij voldoen aan de voorwaarden van het (nieuwe) artikel 184, § 5 W.Venn. en de akte uiterlijk op 30 september 2014 zal worden verleden. Het zal dan ook niet verwonderen dat de meeste vennootschappen een beroep doen op deze procedure, indien zij hiervoor in aanmerking komen.

De wet van 25 april 2014 houdende diverse bepalingen betreffende Justitie heeft art. 184, § 5 W.Venn. andermaal gewijzigd, waardoor de voorwaarden van de procedure van ontbinding en vereffening in één akte opnieuw werden aangepast. Door deze wijzigingen dienden eveneens de controleverslagen opgesteld door de externe accountants – of, in voorkomend geval, door de commissaris of door de bedrijfsrevisor – te worden aangepast. Vandaar dat zo snel mogelijk – in gezamenlijk overleg tussen het IAB, het IBR en de KFBN – een praktisch stappenplan werd uitgewerkt voor de concrete toepassing van deze bepaling. Dit stappenplan werd samen met een beknopte toelichting bij de voornaamste aandachtspunten van deze procedure gelijktijdig door deze drie instanties gepubliceerd (3).

Uit de intense contacten tussen het IAB, het IBR en de KFBN – naar aanleiding van de totstandkoming van deze gezamenlijke toelichting – kon eveneens worden afgeleid dat zeer veel vennootschappen nog vóór 1 oktober 2014 zullen gebruikmaken van de procedure van ontbinding en vereffening in één akte. Dit wordt eveneens bevestigd door de controleverslagen die worden ingediend bij de Commissie voor begeleiding en toezicht.

Conclusie: al valt het mathematisch wellicht zeer moeilijk te ‘bewijzen’, er is onzes inziens toch een bijna ‘onweerlegbaar vermoeden’ dat de zeer sterke stijging van het aantal vereffeningen rechtstreeks te wijten is aan de verhoging van de RV op liquidatieboni.


(1) Resultaten enquête: ‘Liquidatieboni: welke impact op uw kantoor?’, IAB, 27 maart 2014.
(2) Akte ‘Ontbinding met het oog op invereffeningstelling – benoeming vereffenaar – machten’, gepubliceerd in de bijlagen bij het Belgisch Staatsblad van 26/03/2014.
(3)
Zie http://www.iec-iab.be/nl/leden/Publicaties/actualiteit/Instituut/Pages/20140724_ontbinding_en_vereffening_in_een_akte.aspx

Thema's: Beroep > Het Instituut;Vennootschapsrecht-onderneming > Vereffening - ontbinding
Kernwoord(en):