Witwassen van kapitaal en strijd tegen de financiering van terrorisme

18/06/2009 - Roger Lassaux

Het 15de activiteitenverslag van de CFI, het verslag van de parlementaire onderzoekscommissie belast met het onderzoek naar grote fiscale fraude-dossiers, de neerlegging van het wetsontwerp tot wijziging van de Wet van 11 januari 1993 tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld en de financiering van terrorisme, en het Wetboek van Vennootschappen bij de Kamer, het fiscale bankgeheim, de grijze of zwarte lijst van landen die de OESO-normen niet of onvoldoende naleven wat betreft de internationale fiscale samenwerking; de motieven voor de analyse van dit dossier zijn talrijk, divers en zeer belangrijk. Dit onderwerp zal de komende weken nog vaak worden aangesneden, in navolging van de presentaties die wij gaven tijdens informatiesessies en debatten, zoals op het Forum for the Future. Vandaag willen wij het laatste activiteitenverslag van de CFI in de kijker plaatsen.

Statistieken

Het loont de moeite om het activiteitenverslag 2008 van de CFI, net als de voorgaande edities, te raadplegen. Niet in het minst door de talrijke statistieken die worden voorgesteld, evenals de tendenzen en de vaststellingen.

  1. In 2008 ontving de CFI 15 554 meldingen. 4 000 dossiers werden geopend, waarvan 937 dossiers die ernstige aanwijzingen bevatten van het witwassen van geld, voor een totaalbedrag van 711,3 miljoen euro, aan het Parket werden doorgegeven (p. 41 e.v.). Hoe komt het dat in 2008 21 % meer meldingen werden verkregen dan in 2007? Grotendeels kan dit verschil worden toegewezen aan de stijging van het aantal meldingen van de Post (+ 81 %), wisselkantoren (+ 42,8 %) en de douanes (+ 215,8 % - 619 gevallen, tegenover 196 in 2007), die verband houden met de toepassing van Verordening (EG) nr. 1889/2005 van het Europees parlement en de Raad van 26 oktober 2005 betreffende de controle van liquide middelen die de Gemeenschap binnenkomen of verlaten, evenals met de inwerkingtreding op 15 juni 2007 van het koninklijk besluit van 5 oktober 2006 houdende maatregelen ter controle van het grensoverschrijdend verkeer van liquide middelen: elke reiziger die bij het betreden of verlaten van de Europese Unie in het bezit is van liquide middelen ter waarde van 10 000 EUR of meer moet hiervan aangifte doen ten overstaan van de douane-autoriteiten. De quasi-totaliteit van de 320 meldingen van objectieve vermoedens van notarissen als gevolg van de toepassing van artikel 10bis van de Wet van 11 januari 1993, dat vastlegt dat de betaling in liquide middelen een bedrag van maximum 15 000 EUR mag bedragen of 10 % van de prijs van de verkoop, bij de verkoop van een onroerend goed (p. 34).
  2. België blijft vooral een betrokken partij wat betreft de preventieve opsporing van witwasverrichtingen in het tweede stadium (75,5 % van de doorgemelde dossiers - p.58), aangezien geldtransfer via het nationale financieel systeem gebeurt. In 2008 ging het om een totaalbedrag van 613 723 628,9 euro.
  3. Wat betreft de meest voorkomende onderliggende misdrijven die aan de basis liggen van de doorverwijzing van dossiers aan het Parket (p. 51 e.v.), blijkt dat dossiers met betrekking tot oplichting, ernstige en georganiseerde fiscale fraude, misbruik van vennootschapsgoederen, misdrijven i.v.m. de staat van faillissement of i.v.m. fraude ten nadele van de financiële middelen van de Europese Gemeenschappen, beursmisdrijven en het onwettig openbaar aantrekken van spaargeld in totaal meer dan 42 % van de dossiers uitmaken die in 2008 door de cel werden overgemaakt aan de gerechtelijke instanties. 46,8 % houden verband met ernstige en georganiseerde fiscale fraude. Verschillende dossiers die door de cel werden overgemaakt illustreren criminele activiteiten in het kader van bepaalde economische sectoren die bijzonder gevoelig zijn inzake het witwassen van kapitaal en de financiering van terrorisme: koppelbazen, maffiapraktijken bij onderaanneming in industriële schoonmaakbedrijven, en restaurants betrokken bij netwerken van mensenhandel.
  4. Op het vlak van de evolutie van de werkwijzen die door de witwassers worden gebruikt, stipt het rapport aan dat veel gebruik wordt gemaakt van verrichtingen in contanten. Geld van illegale oorsprong komt hoofdzakelijk voor onder de vorm van contanten. Verrichtingen in contanten komen in 50 % van de doorgemelde dossiers in 2008 voor, verschillende werkwijzen worden daarbij gebruikt: vennootschappen die veel contanten voortbrengen, wisselverrichtingen, verrichtingen in contanten op bankrekeningen, grensoverschrijdend vervoer van contanten, ‘money remittance’-verrichtingen... Het gebruik van slapende vennootschappen als verhullingstrategie, onder meer opgericht in het kader van een transfer van illegale arbeiders door een boekhoudkantoor, het gebruiken van schermvennootschappen en valse facturen, en het gebruik van internet voor oplichting gelinkt met cyberaanvallen wordt eveneens aangestipt.

Bedenkingen

Naast de traditionele commentaar bij de typologieën van witwaspraktijken en andere nieuwigheden in het kader van de internationale samenwerking van de CFI (FATF, Moneyval, Egmont Group, Werkgroep ter voorkoming van het witwassen van kapitaal en de financiering van terrorisme), is het activiteitenverslag 2008 van de CFI eveneens zeer interessant door de reflectiepunten over de meldingsplicht aan de CFI, waarvan de advocaten zijn vrijgesteld inzake jurdisch advies (p. 9 e.v.). Ook interessant is de problematiek betreffende de bescherming van de melders (p. 17 e.v.). Twee thema’s die voor ons erg relevant zijn en waarvoor in het kader van de implementatie van de Derde Europese Richtlijn, oplossingen moeten worden gevonden.

Themapagina!

Binnenkort zal een themapagina “Witwassen” worden toegevoegd aan de rubriek “Tools” van onze website. Naast het wettelijk en reglementair kader, zult u er ook praktische en actuele documentatie kunnen terugvinden over het onderwerp.

Thema's: Beroep > Deontologie
Kernwoord(en):